What IS SIR – एस.आय.आर. म्हणजे काय?
निवडणूक आयोगाच्या भाषेत S.I.R. एस.आय.आर.म्हणजे Special Intensive Revision (विशेष सखोल पुनरीक्षण).
RP Act 1950 म्हणजे लोकप्रतिनिधी कायदा, १९५० (Representation of the People Act, 1950) च्या कायदयान्वये मतदार याद्या कशा तयार करायच्या, त्यात नाव कसे नोंदवायचे किंवा चुकीचे नाव कसे काढायचे, याचे सर्व अधिकार आणि नियम या १९५० च्या कायद्यात दिले आहेत. त्यानुसार मा.निवडणुक आयोगाला या कायदयान्वये पुर्ण अधिकार प्राप्त आहेत. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, ही मतदार यादी पूर्णपणे शुद्ध आणि अद्ययावत करण्याची एक मोठी मोहीम आहे. दरवर्षी होणाऱ्या साध्या दुरुस्तीपेक्षा ही प्रक्रिया अधिक सखोल असते. यामध्ये मयत मतदारांची नावे, स्थलांतरीत मतदारांची नावे, दुबार नावे वगळणे व नव मतदार ज्यांचे वय 18 वर्षे पुर्ण झाली आहेत असे नवमतदाराची नावे मतदार यादीमध्ये समाविष्ट करणे.
आतापर्यत मा.निवडणुक आयोगामार्फत 8 वेळा SIR करण्यात आला. आता तब्बल 22 वर्षानंतर म्हणजे 2002-03 नंतर SIR सुरू करण्यात आला आहे. प्रथम बिहार राज्यामध्ये SIR ची प्रक्रिया पुर्ण करण्यात आली. त्यानंतर 12 राज्यात 2.0 SIR अतिंम टप्यात आली. महाराष्ट्रात कधीही एप्रिल 2026 मध्ये लागु शकतो. त्याची पुर्व तयारी सुरू आहे.
SIR चे मुख्य दोन टप्पे
A. PRI SIR Mapping मतदारांशी जुळवणी B.Filling Enumeration Form (प्रगणक अर्ज)
A. PRI SIR Mapping महत्वाचे टप्पे –
- Self Mapping
Pri SIR म्हणजे 2002 मधील मतदारांचे नाव आताच्या 2026 च्या यादीतील मतदारांशी जुळवणी (Linking/Mapping) करणे होय. म्हणजेच ज्यांचे नाव 2002 च्या मतदार यादीमध्ये व आताच्या 2026 च्या मतदार यादीमध्ये नाव अश्या नावाचे Mapping / Linking करणे.
2.Progeny Mapping
ज्या मतदाराचे नाव 2002 च्या यादीमध्ये समाविष्ट नाही. अशा मतदाराचे Mapping त्यांच्या आई, वडील किंवा आजी-आजोबा पैकी कोणाशीही Progeny Mapping करता येईल.
3. विवाहीत महिलांची Mapping बाबत घ्यावयाची काळजी
विवाहीत महिलांची Mapping करतांना त्यांच्या माहेरकडील आई-वडील किंवा आजी-आजोबा पैकी एका व्यक्तीशी Mapping करावयाची आहे.
2002 ची माहिती कशी शोधता येईल?
2002 ची मतदार यादी शोधतांना महत्वाची गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 2002 ला भारतात कुठेही वास्तव्यास असेल तेथील माहिती घेऊन आज रोजी ज्या मतदार यादीत नाव असेल तेथील BLO यांचेशी संपर्क करुन आपली माहिती पुरवणे आवश्यक आहे. मा.भारत निवडणुक आयोगाच्या Voters.eci.gov.in किंवा ecinet या ॲपव्दारे 2002 ची यादी व मतदारांची माहिती शोधता येते.
माहिती शोधण्यासाठी पुढील लिंकचा वापर करा.
https://voters.eci.gov.in/searchInSIR/S2UA4DPDF-JK4QWODSE किंवा Play Store वरुन ECINET हे ॲप Install करा.
2002 ची माहिती कशी शोधायची हे जाणुन घेण्यासाठी पुढील Link व्दारे जाणून घ्या. https://www.youtube.com/watch?v=krm_iyq5tRA&t=157s
2002 मतदार यादी मध्ये नावच नसेल तर काय करावे?
जर 2002 च्या यादीमध्ये स्वत:चे किंवा आई,वडील,किंवा आजी-आजोबा यापैकी कोणाचेही नाव नसेल तर त्यांना पुढील प्रमाणे कार्यवाही करावी लागेल. असे मतदारांना एक Enumeration Form भरुन दयावा लागेल. आणि त्यासोबत त्यांना पुरावा म्हणून सोबत जोडून दयावा लागेल.
ज्यांचे नाव 2002 मध्ये नाही (आई/वडील/आजी/आजोबा) यापैकी कोणाचेही नाही त्यांना खालील प्रमाणे Enumeration Form सोबत पुरावा दयावा लागेल.
- 1/07/1987 पुर्वी ज्यांचा जन्म असेल त्याला स्वत:चा एक पुरावा
- 01/07/1987 ते 01/07/2004 दरम्यान ज्यांचा जन्म असेल त्याला स्वत:चा एक व आपल्या आई-वडील पैकी एक पुरावा असे 2 पुरावे
- 01/07/2004 च्या नंतर ज्यांचा जन्म असेल त्यांना 03 पुरावे दयावे लागेल. एक स्वत:चा, एक आईचा व एक वडीलांचा
| पहिला टप्पा | दुसरा टप्पा | तिसरा टप्पा | चौथा टप्पा |
| PRI SIR MAPPING– यामध्ये Self Mapping And Progeny Mapping BLO मार्फत | Enumeration Form वाटप करुन मतदारांकडून भरुन घेणे व ज्यांची वगळणी शक्य आहे अशी नावे वगळणे (मयत,स्थलांतरण,दुबार) व नव मतदार नोंदणी करणे | प्रारुप मतदार यादी ( Draft Voter List ) प्रसिध्दी करणे व त्यावर दावे व हरकती स्विकारून त्यावर निर्णय घेणे | सर्व दावे व हरकती वर ERO मार्फत अतिंम निर्णय घेऊन अतिंम मतदार यादी प्रसिध्द करणे. |
नविन मतदारांची नोंदणी करण्यासाठी या बाबत Link https://vktworld.in/https-vktworld-in-kay-matdar-yadit-naav-nondvine/
महत्वाची सुचना :- BLO Mapping फक्त BLO (मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी) मार्फतच होवू शकते. त्यामुळे आपली मॅपींग झाली की नाही आपल्या BLO यांना संपर्क करुन आपली मॅपींग करुन घेणे आवश्यक आहे. जेणे करुन आपली SIR च्या दुसऱ्या टप्यात आपली धावपळ होणार नाही.
आपला BLO कोण हे जाणुन घेण्यासाठी पुढील Youtube वर च्या Link व्दारे जाणून घ्या. https://www.youtube.com/shorts/ikLbXe4z6_w
मतदारांना नम्र आवाहन आहे की, एक BLO हजार लोकांना ओळखु शकत नाही. पण 1000 लोक एका BLO यांना ओळखु शकतात. त्यामुळे आपली लोकशाही बळकट करण्यासाठी मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) यांना आपली व आपल्या कुटूंबातील सर्व व्यक्तीची माहिती देवून सहकार्य करावे व आजच आपली Mapping पुर्ण करुन घ्यावी.
जर आपले नाव 2002 च्या मतदार यादी मध्ये मिळाले असेल तर आपल्या मुलींच्या सासरी आपली माहिती दया. जेणे करुन आपल्या मुलींचे Mapping लवकर होईल.
लोकशाही बळकट करण्यासाठी आपले नाव आजच Map झाले की नाही याची खात्री करा. लक्षात ठेवा आपले मत अमुल्य मत.
SIR बाबत संपुर्ण Update पाहण्यासाठी व नवनवीन माहिती बघण्यासाठी vktgyan या Youtube Channel ला आजच Subscribe करा.https://youtube.com/@vktgyan?si=-Ic0JkGL0Nyj66e4